Ngày 17/2/2009, Luật Liên bang Hoa kỳ yêu cầu tất cả các đài truyền hình chấm dứt việc phát hình định dạng tương tự và chỉ phát ở định dạng số (digital). Sau đây là một số hỏi đáp do Uỷ ban Truyền thông liên bang Hoa kỳ (FCC) tổng hợp liên quan đến vấn đề này. Tạp chí CNTT&TT xin giới thiệu để bạn đọc cùng tham khảo.
Tại sao các đài truyền hình phải chuyển đổi sang số hóa hoàn toàn?
Quốc hội Hoa kỳ đã thông qua việc chuyển đổi sang phát hình số hoàn toàn (all-digital), hay còn được gọi là truyền hình số (Digital Television – DTV), bởi vì phát hình số hoàn toàn sẽ giải phóng các tần số cho các hình thức liên lạc an ninh công cộng (như cảnh sát, phòng cháy và cứu hộ khẩn cấp). Một lý do nữa là công nghệ số là một công nghệ truyền dẫn hiệu quả hơn, cho phép các đài phát cung cấp chất lượng hình ảnh và âm thanh cải tiến, cũng như mang đến các lựa chọn chương trình cho các khách hàng thông qua nhiều luồng phát hình (phát đa phương – multicasting). Bên cạnh đó, một số tần số được giải phóng sẽ được sử dụng cho các dịch vụ không dây thương mại tiên tiến cho khách hàng.
Cần làm gì để sẵn sàng cho việc chuyển đổi DTV?
Những gì bạn cần làm là dựa trên các chương trình truyền hình của bạn, liệu bạn có thể thu chương trình qua một nhà cung cấp đã thanh toán như các công ty cáp hay truyền hình vệ tinh.
Sẽ thu truyền hình số như thế nào nếu không phải là thuê bao cáp hay vệ tinh?
Nếu chỉ thu chương trình truyền hình miễn phí, thì loại máy thu hình là TV số hay là TV tương tự (analog), sẽ rất quan trọng. Khách hàng chỉ thu truyền hình miễn phí có thể xem chương trình số với những máy thu hình có bộ chuyển đổi số lắp trong (DTV tích hợp) hoặc màn hình với thiết bị chuyển đổi số riêng. Cả hai loại truyền hình này đều được xem như là một DTV. Ngoài ra còn cần có một anten phù hợp theo quy định, hay một phiên bản nhỏ hơn đặt trên TV giống như “tai thỏ”. Nếu TV nhà bạn là TV tương tự, bạn sẽ phải mua một hộp chuyển đổi set-top từ số sang tương tự để gắn vào TV để có thể xem chương trình số.
Làm thế nào để biết có sở hữu một DTV hay không?
Từ ngày 1/3/2007, tất cả các bộ thu truyền hình được vận tải thương mại giữa các bang hay được nhập khẩu vào Hoa kỳ phải có một bộ chuyển đổi số.
Bên cạnh đó kể từ ngày 25/5/2007, Ủy ban Truyền thông liên bang Hoa kỳ (FCC) yêu cầu những người bán thiết bị máy thu nếu bán những máy thu hình tương tự không bao gồm bộ chuyển đổi số kèm theo thì phải thông báo cho khách hàng biết rằng khách hàng sẽ cần một hộp chuyển đổi số để thu truyền hình số sau ngày chuyển đổi. Những nhà bán lẻ phải thông báo cho khách hàng bằng cách thể hiện thông tin sau đây ở chỗ dễ thấy nhất nếu họ bán máy thu hình chỉ có bộ chọn kênh thu được tín hiệu tương tự:
Chiếc TV này chỉ có một bộ chọn kênh tương tự và cần bộ chuyển đổi sau ngày 17/2/2009 để thu sóng cùng với một anten theo chiến lược chuyển đổi của quốc gia về phát sóng số. Các TV tương tự sẽ vẫn tiếp tục hoạt động như trước với các dịch vụ truyền hình cáp và vệ tinh, các bàn điều khiển trò chơi, VCR, các máy DVD và các sản phẩm tương tự.
Nên xem xét kỹ thông báo này nếu bạn mua một chiếc TV mới.
Nếu bạn đã mua TV trước ngày 25/5/2007, có thể bạn sẽ băn khoăn rằng đó có phải là DTV hay không. Nhiều DTV và thiết bị truyền hình số có nhãn dán thông báo về việc này đi kèm, để thông báo là các thiết bị này có các bộ chọn kênh số. Các nhãn dán thông báo có các từ “Integrated Digital Tuner” (Bộ chọn kênh số tích hợp) hay “Digital Tuner Built-In” (Bộ chọn kênh số lắp trong”. “Receiver” (Bộ thu) có thể được thay thế bằng “Tuner” (Bộ chọn kênh) và “DTV”, “ATSC” hay “HDTV” (High Definition Television – Truyền hình có độ phân giải cao) có thể thay cho chữ “Digital”. Nếu TV nhà bạn có bất cứ nhãn, mác nào như thế, bạn có thể xem chương trình truyền hình số mà không cần bộ chuyển đổi số sang tương tự. Nên nhớ, là không cần một HDTV để xem chương trình số qua sóng miễn phí. Ngay khi thiết bị truyền hình của bạn có một bộ chọn kênh số, bạn có thẻ xem chương trình số. Một HDTV chỉ cần thiết nếu bạn muốn xem chương trình số ở “độ phân giải cao”.
Bạn nên kiểm tra các tài liệu giới thiệu hay bất cứ tài liệu nào khác đi kèm với TV để xem nó có một bộ chọn kênh số hay không.
Nếu TV đã có dán dòng chữ “Digital Monitor” hay “monitor HDTV” hay “Digital Ready” (Sẵn sàng số) hay “HDTV Ready” (Sẵn sàng HDTV), điều này không có nghĩa là nó sẽ thực sự có một bộ chọn kênh số”. Do vậy, sẽ vẫn cần một hộp mở rộng chức năng riêng (set-top box ) có bộ chọn kênh để xem các chương trình ở chuẩn truyền dẫn TV số mới (bao gồm các định dạng HDTV) trên một TV như vậy.
Các hộp mở rộng chức năng số có thể mua tại các cửa hàng bán lẻ. Các nhà cung cấp TV cáp và vệ tinh cũng có thể bán hoặc cho thuê các hộp mở rộng chức năng số cho các dịch vụ cụ thể. Chú ý: Hộp mở rộng chức năng được mô tả ở đây không giống như hộp chuyển đổi số sang tương tự được mô tả dưới đây, được sử dụng để để xem chương trình truyền hình số trên TV tương tự theo chương trình NTIA.
Nếu TV có chữ “tương tự” hay “NTSC”, nhưng không được dán nhãn là có bộ chọn kênh số, thì có nghĩa TV chỉ có bộ chọn kênh tương tự.
Nếu không chắc liệu TV nhà mình hoặc TV khác có bộ chọn kênh số hay không, thì có thể nhờ tư vấn kiểm tra thiết bị về tên nhà sản xuất hay tên model, và sau đó liên lạc với người bán lẻ điện tử khách hàng, hoặc nhà sản xuất, để quyết định liệu TV có bộ chọn kênh số hay không. Thông tin này cũng có trên mạng thông qua trang web của nhà sản xuất.
Vì phần lớn các đài truyền hình ở Hoa kỳ đều sẵn sàng phát ở dạng số, khách hàng có thể được tư vấn kỹ để liên lạc với các đài truyền hình địa phương để xem số kênh nào mà các đài phát chương trình số. Khách hàng sau đó chắc chắn rằng TV của họ được thiết lập để nhận chương trình (khác với các tin hiệu của một nhà cung cấp đã trả như dịch vụ TV cáp hay vệ tinh), và sau đó điều chỉnh các kênh số để xem họ có thể nhận chương trình truyền hình số.
Về TV tương tự? Liệu vẫn còn có thể sử dụng?
Sau 17/2/2009, khách hàng Hoa kỳ sẽ chỉ có thể thu và xem chương trình số bằng TV tương tự bằng cách mua bộ mở rộng chức năng chuyển đổi từ số sang tương tự. Từ 1/1/2008 đến 31/3/2009, tất cả các hộ gia đình Hoa kỳ có thể mua hai loại phiếu, giá mỗi phiếu 40USD, để sử dụng vào việc mua các hộp chuyển đổi số sang tương tự phù hợp trong tương lai. Các hộp chuyển đổi phù hợp là dành cho chuyển đổi các tín hiệu truyền hình số, và do đó không cần TV tương tự phải kết nối tới một nhà cung cấp đã thanh toán như dịch vụ truyền hình cáp hay vệ tinh.
Ủy ban Thông tin và Viễn thông quốc gia (NTIA) đang quản lý chương trình phiếu này (www.dtv2009.gov). Trang web DTV của FCC (www.dtv.gov) cung cấp thông tin cho các khách hàng về chương trình phiếu về hộp chuyển đổi số sang tương tự sắp tới. Những thông tin liên quan đến chương trình phiếu của NTIA, các bộ chuyển đổi số sang tương tự nào sẽ phù hợp, khi nào và lúc nào có thể mua và các chi phí liên quan.
Nếu đã có một anten, thì có cần một cái mới để xem truyền hình số?
Nói chung, một anten chuyên dụng là không cần thiết để thu các tín hiệu số. Có thể có các vấn đề anten, tuy nhiên, nếu anten hiện nay không nhận được sóng UHF (các kênh 14 và hơn nữa), đó là do phần lớn các đài DTV đang ở các kênh UHF. Trong một trường hợp như vậy, cần phải có anten mới hoặc để bổ sung một phần UHF vào hệ thống anten hiện nay.
Liệu có thể thu sóng truyền hình số nếu là thuê bao cáp hay vệ tinh?
Nếu thu một dịch vụ truyền hình cáp hay vệ tinh, thì liên lạc với nhà cung cấp cáp hay về tinh về các thành phần bổ sung thêm như hộp mở rộng chức năng số để xem chương trình truyền hình số.
Nếu mua một DTV, thì liệu VCR, máy DVD, máy quay video xách tay, trò chơi video hay thiết bị khác vẫn dùng được?
VCR, máy DVD, máy quay video xách tay, trò chơi video sẽ tiếp tục dùng được thậm chí nếu chúng chỉ là thiết bị tương tự. Những thiết bị như vậy, tuy nhiên, không thể cung cấp hình ảnh và âm thanh chất lượng số. Các nhà sản xuất đang sản xuất một số các thiết bị kết nối khác nhau để tích hợp các thiết bị với nhau và tăng chất lượng hình ảnh và âm thanh.
DTV có thể cải tiến việc xem truyền hình bao nhiêu?
Trong khi chất lượng hình ảnh thay đổi theo liệu bạn xem truyền hình số ở định dạng phân giải cao (HDTV) hay tiêu chuẩn (SDTV), chương trình số sẽ cho những hình ảnh tốt hơn chương trình tương tự, nếu TV thu được chất lượng tốt nhờ anten.
DTV có chi phí bao nhiêu?
Chi phí thay đổi phụ thuộc vào nhiều đặc điểm và lựa chọn luôn sẵn sàng cho các khách hàng, gồm định dạng, công nghệ màn hình và kích cỡ màn hình. Các lựa chọn công nghệ màn hình gồm các màn hình ống tia cathode, các TV lồi sau, TV lồi trước, và TV thanh mỏng. Các TV thanh mỏng có thể sử dụng màn hình tinh thể lỏng (LCD) hay công nghệ màn hình plasma, thường có giá thành khá đắt. Kích cỡ màn hình được đo lường theo đường chéo màn hình, và màn hình lớn hơn thường là TV đắt hơn.
(Theo FCC “DTV is coming”, www.fcc.gov)O www.fcc.govwww.fcc.govwww.fcc.gov