Khách hàng tương lai mong đợi các dịch vụ TV của họ được cá nhân hóa theo ý nguyện của họ, được tương tác, với chất lượng cao và truy nhập được từ bất kỳ thiết bị nào, cho dù đó là máy thu hình, máy điện thoại di động (ĐTDĐ) hay máy tính cá nhân. Giới trẻ ngày hôm nay là “các công dân số” đã quá quen thuộc với các phương tiện truyền thông xã hội, với video theo yêu cầu (VoD) và Web di động. Họ đã bắt đầu quen với việc kết nối tới các dịch vụ Internet và các nội dung số của họ từ bất kỳ loại thiết bị nào, vào bất kỳ lúc nào và tại bất kỳ nơi nào họ đang có mặt. Trong khi đó các khách hàng đang mua sắm các máy thu hình mới có độ phân giải cao (HDTV) với các hộp STB (set-top box) số đính kèm để có thể thu được truyền hình số. Đã đến lúc các nhà khai thác viễn thông phải thâm nhập các cung đoạn thị trường mới bằng sự trợ giúp của các dịch vụ truyền hình. Để thành công, các nhà khai thác cần chấp nhận một giải pháp truyền hình dựa trên IMS là giải pháp tiêu chuẩn thích hợp nhất để cung cấp IPTV trên các mạng quản lý.
TV dựa trên IMS hoàn toàn tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật của giải pháp IPTV vừa mới được Diễn đàn IPTV Mở soạn thảo (Quý IV năm 2008)i. Việc tiêu chuẩn hoá dẫn đến việc giảm giá thành sản xuất các thiết bị tại nhà khách hàng, tránh cho khách hàng cũng như các nhà khai thác khỏi phải buộc chặt vào các giải pháp độc quyền. Tiêu chuẩn toàn ngành của Diễn đàn IPTV Mở cuối cùng sẽ đưa IPTV ra thị trường đại chúng.
Với TV dựa trên IMS được tiêu chuẩn hoá, các nhà khai thác có thể cung cấp các dịch vụ TV cá nhân hóa được triển khai tới cá nhân người dùng với các nội dung TV tương tác, cũng như các dịch vụ kết hợp truyền thông và giải trí. Cuối cùng, điều này dẫn đến các dịch vụ TV hội tụ mà chúng cho phép người dùng chuyển các phiên truyền hình giữa các thiết bị, thí dụ như tiếp tục xem một chương trình truyền hình từ máy thu hình sang chiếc ĐTDĐ.
TV dựa trên IMS được xây dựng trên một kiến trúc Băng rộng Đầy đủ Dịch vụ (Full
Service Broadband) cho phép các nhà khai thác sát nhập các mạng di động và cố định của họ. IMS cung cấp việc điều khiển thống nhất, sự quản lý năng động để hỗ trợ tất cả các dịch vụ truyền thông, giải trí và thông tin mà một nhà khai thác chọn để cung cấp dù qua truy nhập di động hay cố định.
Cung cấp TV tương tác và cá nhân hóa
Để cung cấp cho thuê bao các dịch vụ truyền hình tương tác, hội tụ và cá nhân hoá, các nhà khai thác cần đến một kiến trúc mạng linh hoạt, vững mạnh và giá rẻ. Nói tóm lại là họ cần một kiến trúc mạng Băng rộng Đầy đủ Dịch vụ (Hình 1).
Kiến trúc này dựa trên các tiêu chuẩn mở với một mạng chuyển tải dung lượng cao làm nền tảng. Đây là sáng kiến tiêu chuẩn hoá đầu tiên để hội tụ các mạng cố định và di động.
Kiến trúc Băng rộng Đầy đủ Dịch vụ hỗ trợ linh hoạt các chiến lược khác nhau của nhà khai thác. Thí dụ, thông qua các cổng thông minh nội bộ, kiến trúc này hỗ trợ khả năng tương tác giữa các dịch vụ IMS và các STB không có khả năng IMS và các thiết bị điện tử gia dụng khác.
Hình 1a. Kiến trúc Băng rộng Đầy đủ Dịch vụ bao gồm cả IMS (nhìn theo chức năng)
Hình 1b. Kiến trúc Băng rộng Đầy đủ Dịch vụ với TV dựa trên-IMS (nhìn chi tiết)
Phân hệ đa phương tiện IP-IMS
IMS là kiến trúc tiêu chuẩn hoá thích hợp nhất đối với việc phân phát IPTV qua các mạng quản lý. Mục đích chính của IMS là điều khiển và phân phát các dịch vụ đa phương tiện qua các mạng IP tới các loại thiết bị khác nhau. IMS hỗ trợ một kiến trúc thông minh ba lớp, dựa trên các giao diện tiêu chuẩn và các giao thức IP, chẳng hạn như SIP (Giao thức Khởi tạo Phiên).
Giống như các thành phần khác của kiến trúc Băng rộng Đầy đủ Dịch vụ, IMS cũng là thành phần độc lập với truy nhập. Việc điều khiển truy nhập và điều khiển phiên “mẫn cảm-thiết bị” cho phép phân phát các dịch vụ đa phương tiện được thích ứng với các phương pháp truy nhập và với các thiết bị hiện tại của người dùng. Các dịch vụ có thể bao gồm TV quảng bá ấn định và VoD, cũng như khả năng chia sẻ và sử dụng nội dung do người dùng tạo ra.
IMS cùng với một giải pháp Biên Đa Truy nhập (Multi Access Edge) hỗ trợ các nhà khai thác trong việc điều khiển phân phát dịch vụ và chất lượng QoS xuyên suốt tới mỗi và mọi người dùng. Việc này cho phép các nhà khai thác ưu tiên hoá và làm thích ứng các tham số QoS theo loại thiết bị và dịch vụ được sử dụng. Chức năng Điều khiển phiên cuộc gọi CSCF và Bộ Dịch vụ Đăng ký thuê bao thường trú HSS sẽ xử lý việc xác minh, chứng thực và tính cước cho mỗi thuê bao đăng ký các dịch vụ IMS trong mạng. Ngược lại, một dịch vụ phi IMS thường đòi hỏi một phương pháp riêng biệt để chứng thực các người dùng của nó. Rất nhiều các chức năng IMS chung và các bộ dịch vụ có thể được sử dụng lại cho hầu như tất cả các dịch vụ trong mạng.
Kiến trúc IMS được Dự án Đối tác thế hệ thứ 3 - 3GPP đặc tả lần đầu tiên và đã được các tổ chức tiêu chuẩn hoá khác chấp nhận, như TISPAN, CableLabs, OMA (Open Mobile Alliance), và WiMAX Forum. Còn có một API Java Micro Edition (the JSR 281 API) cho phép các nhà phát triển tạo ra các ứng dụng di động dựa trên các chức năng chung của IMS.
TV dựa trên IMS
Một giải pháp TV dựa trên IMS có chứa tất cả các thành phần thường thấy trong một giải pháp IPTV, chẳng hạn như một hệ thống head-end, phần mềm trung gian (middleware), các server đa phương tiện, một hệ thống CA/DRM (Truy nhập Có điều kiện/Quản lý các Quyền lợi Số), các STB và một cơ sở hạ tầng có sự hỗ trợ của IPTV. Giải pháp này dựa vào cơ sở hạ tầng IMS, trong đó bao gồm các nút lõi, chẳng hạn như CSCF, HSS, và SBG (Session Border Gateway), cũng như các thành phần có khả năng IMS cho các dịch vụ.
Phần mềm trung gian IPTV hỗ trợ báo hiệu điều khiển IMS (SIP) qua giao diện Điều khiển Dịch vụ IMS (ISC- IMS Service Control), để tương tác với nút CSCF nhằm thiết lập các phiên SIP cũng như các phiên RTSP (Real Time Streaming Protocol) có nhiệm vụ điều khiển các dòng phương tiện theo yêu cầu từ các server phương tiện.
Phần mềm trung gian IPTV đóng vai trò như một server ứng dụng IMS thêm vào cơ sở hạ tầng IMS. Trong mạng gia đình, các STB cần phải có một IMS client (máy khách IMS) để liên lạc với phần trung gian qua SIP và RTSP. Một cách khác, một cổng mạng thường trú với chức năng kết cuối IMS có thể được đưa vào sử dụng. Một cổng mạng như vậy tránh được việc cứ phải có sự hỗ trợ của IMS trong các STB. Một cổng mạng thường trú kết nối tới mạng gia đình cũng tính đến các dịch vụ do IMS điều khiển trên các thiết bị như các PC, các máy điện thoại, các bảng phím chơi game. Ngoài ra, nó cung cấp truy nhập từ xa tới nội dung được chuẩn bị trong môi trường gia đình và cho phép sự “chuyển chỗ” (“placeshift”) – một tính năng cho phép người dùng vươn tới các dịch vụ và các nội dung cất giữ từ một địa điểm ở xa, chẳng hạn như từ một phòng ở khách sạn.
Hình 2. TV dựa trên IMS kết hợp các mạng gia đình và các mạng của nhà khai thác
Việc tích hợp với IPTV dựa trên IMS, cùng với các thiết bị đầu cuối di động có hỗ trợ IMS, sẽ cho phép chuyển các phiên TV đang tiếp diễn từ một máy thu hình trong gia đình tới một thiết bị di động và ngược lại mà không có bất kỳ độ trễ nào. Cũng như các khả năng chuyển chỗ, điều này có nghĩa là người dùng có thể xem truyền hình bất kỳ họ ở đâu, bất kỳ khi nào họ muốn, trên bất kỳ thiết bị nào cũng như có được sự tiếp cận tới các tính năng truyền thông tích hợp.
Giải pháp truyền hình dựa trên IMS tuân theo Diễn đàn IPTV Mở. Diễn đàn này đang tập hợp các tiêu chuẩn hiện hành khác nhau như IMS và DVB-IP (Phát quảng bá Video số qua IP) thành một giải pháp tiêu chuẩn hoá hoàn chỉnh. Một phiên bản đầu tiên của các yêu cầu kỹ thuật được công bố trong quý IV năm 2008.
Tiêu chuẩn của Diễn đàn IPTV Mở bao gồm mọi thứ từ NNI đến UNI và cổng IMS gia đình tại tư gia khách hàng. Được bố trí trong cổng gia đình, một Mođun nhận dạng thuê bao IMS (ISIM – IMS Subscriber Identity Module) cho phép quản lý danh tính đối với nhiều người dùng các dịch vụ IMS của nhà khai thác. Cả các dịch vụ TV nằm trong các mạng do nhà khai thác quản lý cũng như các dịch vụ sẵn có trên Internet mở đều có thể được phân phát qua UNI tiêu chuẩn hoá.
Bằng việc tuân thủ thêm tiêu chuẩn DLNA (Digital Living Network Alliance - Liên minh mạng cuộc sống số) cho cổng mạng gia đình, một nhà khai thác có thể kết nối liền mạch mạng DLNA gia đình với mạng IMS bên ngoài (Hình 2). Cổng mạng gia đình IMS khi đó sẽ cho phép các khách hàng tìm đến với các nội dung mà họ đã lưu trữ trong các thiết bị của họ ở nhà từ bất kỳ nơi nào.
Lợi ích tiêu dùng của TV dựa trên IMS
Một giải pháp truyền hình dựa trên IMS sẽ đem lại cho người dùng cơ hội thưởng thức các dịch vụ TV đổi mới – những dịch vụ đáp ứng và vượt quá các kỳ vọng mà người dùng ngày nay mong đợi ở TV tương lai.
Do các dịch vụ IMS được phân phát tới các thuê bao riêng biệt chứ không phải tới các thiết bị riêng biệt, cho nên TV dựa trên IMS có thể được đặt hàng riêng và được đánh dấu riêng cho các ưa thích cá nhân. TV dựa trên IMS cũng cho phép tính tương tác và tính hòa trộn các dịch vụ truyền thông và giải trí. Việc tiêu chuẩn hoá và các giao diện mở mà trên đó xây dựng nên TV dựa trên IMS sẽ hỗ trợ sự xuất hiện một thị trường đại chúng, đến lượt mình, thị trường này đem lại sự cạnh tranh càng ngày càng gia tăng nhờ giá cả càng ngày càng hạ xuống và chất lượng dịch vụ tăng lên.
Một nền tảng khách hàng gia tăng với các dịch vụ được tiêu chuẩn hoá và tính tương tác giữa các nhà khai thác cũng sẽ đem lại cho khách hàng khả năng truyền thông và chia sẻ các nội dung nhờ sử dụng nhiều dịch vụ truyền thông dựa trên IMS khác nhau... Tóm lại, các khách hàng TV dựa trên IMS sẽ có được:
- Truyền thông kết hợp với trải nghiệm TV, nghĩa là:
+ Xem nội dung và truyền thông cùng một lúc
+ Xử lý các cuộc gọi đến và các tin nhắn qua máy thu hình
+ Duy trì một cuốn sổ địa chỉ tiện lợi có thể hiển thị.
- Tính tương tác, có nghĩa là: một tính năng thăm dò và bầu cử, chẳng hạn như bỏ phiếu cho cầu thủ hay nhất khi xem một trận bóng đá trên TV.
- Đem TV theo họ, cho phép:
+ Tính di động của phiên với việc chuyển một phiên TV sang một thiết bị khác (chuyển chỗ)
+ Chọn khi nào, ở đâu, và trên thiết bị nào (máy thu hình, chiếc máy tính hay cái ĐTDĐ) họ muốn thưởng thức nội dung
- Điều khiển từ xa các dịch vụ TV của họ qua các thiết bị di động cá nhân (các máy ĐTDĐ, các PDA v.v...):
+ thiết lập các bộ ghi nhớ chương trình và các ghi chép công việc hàng ngày
+ quyết định sự quản lý từ xa của cha mẹ
+ kiểm tra ai đang xem nội dung gì.
Những lợi ích của nhà khai thác
Sự khác biệt qua trải nghiệm TV cá nhân
IMS cung cấp việc điều khiển thống nhất, sự quản lý và cung ứng năng động để hỗ trợ tất cả các dịch vụ truyền thông, giải trí và thông tin mà một nhà khai thác lựa chọn để cung cấp. Thêm vào đó, việc đóng gói và hoà trộn các dịch vụ để tạo ra các món quà hấp dẫn cho khách hàng được thực hiện tương đối đơn giản trong một cơ cấu IMS.
Các chức năng xác nhận, chứng thực và tính cước trong IMS cho phép các nhà khai thác xây dựng các dịch vụ TV và các nội dung thích hợp với các sở thích của các cá nhân khách hàng cũng như chia sẻ các sở thích của một hộ gia đình riêng biệt. Bằng việc cho phép người dùng riêng tư hoá các dịch vụ, các nhà khai thác có thể cung cấp cho các thuê bao của họ cách thưởng thức truyền hình thích hợp với cá thể. Cũng có thể kết hợp một giải pháp TV dựa trên IMS với các mạng gia đình có khả năng DLNA để tạo ra các dịch vụ TV hấp dẫn hơn và đem lại nhiều lợi nhuận hơn.
Các nhà khai thác viễn thông cũng có thể đề cao các sản phẩm dịch vụ của họ và lợi dụng các mặt mạnh truyền thống trong điện thoại của họ bằng việc áp dụng chất lượng cấp độ viễn thông (nói cách khác là IMS) cho sản phẩm IPTV của mình.
Một mặt bằng chung cho điều khiển các dịch vụ IP
Việc đưa các dịch vụ TV mới vào hoạt động trong một mạng theo truyền thống là một quá trình mất thời gian và tốn kém. Nó thường bao gồm việc lắp đặt các nút mạng mới, chấp nhận các cơ chế tính cước và đầu tư vào đo thử tổng hợp. Do IMS cung cấp nhiều chức năng chung mà có thể sử dụng lại cho hầu như tất cả các dịch vụ mới trong phạm vi một mạng hay giữa các mạng, nhà khai thác hay công nghệ truy nhập nào được sử dụng đều không thành vấn đề, cho nên các nhà khai thác đưa ra thị trường dịch vụ mới vào sử dụng nhanh chóng hơn..
Do IMS là độc lập với truy nhập cho nên các dịch vụ có thể được phân phát tới các thuê bao khi họ ở bất cứ nơi đâu và họ đang sử dụng bất kỳ thiết bị gì. Khi một mạng IMS đã sẵn sàng, việc khai trương các dịch vụ mới có thể được tiến hành cùng một lúc cho cả các thiết bị di động và cố định. Điều này lại dẫn đến việc rút gọn đáng kể quy mô của dự án và do vậy giảm bớt được chi phí đầu tư. Chi phí khai thác cũng có thể được giảm thiểu nhờ việc sử dụng một nền tảng tiêu chuẩn hoá và các thiết bị dịch vụ có hiệu lực chung.
Đưa TV cá nhân từ góc khuất ra thị trường đại chúng
Một tiêu chuẩn của giải pháp hoàn toàn IPTV được tất cả các đối tác trong cộng đồng IPTV (gồm các nhà khai thác, các nhà sản xuất thiết bị mạng, các hãng chế tạo thiết bị điện tử gia dụng) chấp nhận là một điều kiện tiên quyết cho việc lựa chọn sử dụng rộng rãi các dịch vụ IPTV. Một giải pháp dựa trên IMS và tuân theo Diễn đàn IPTV Mở, được xây dựng theo kiến trúc Full Service Broadband là giải pháp tiêu chuẩn hoá thích hợp nhất để phân phát các dịch vụ IPTV qua các mạng được quản lý.
Với các tiêu chuẩn và sự lựa chọn sử dụng của thị trường đại chúng, chi phí sẽ được giảm bớt ở mọi nơi. Giá thành các STB tuân theo tiêu chuẩn sẽ hạ xuống đáng kể, các khuôn dạng cho quảng cáo cá nhân hoá TV đang được tiêu chuẩn hoá trong Diễn đàn IPTV mở. Các khuôn dạng được tiêu chuẩn hoá cộng với mức độ sử dụng thuê bao tăng lên sẽ lại làm hấp dẫn các nhà quảng cáo và tiếp tục làm tăng lợi nhuận cho các nhà khai thác.
Một giải pháp tiêu chuẩn hoá không chỉ hạ thấp chi phí của cả hạ tầng cơ sở mạng lẫn các thiết bị tại gia khách hàng mà nó còn cho phép các dịch vụ IPTV tương tác và cá nhân hoá đạt được một nền tảng thuê bao đồ sộ nhờ vào tính tương tác của các dịch vụ dựa trên IMS giữa các khà khai thác. Với IMS, một người dùng có thể truy nhập các dịch vụ bằng việc đăng nhập hồ sơ cá nhân của họ từ bất kỳ mạng nào. Các nhà khai thác và các nhà cung cấp dịch vụ có được cơ hội đạt được các thuê bao mới nhờ việc chào hàng các dịch vụ truyền hình hấp dẫn mà chúng có thể được truy nhập và được trả tiền bởi người dùng đăng ký thuê bao tới mạng của nhà cạnh tranh.
Theo một lộ trình tới TV tương tác và cá nhân hoá
Việc chuyển sang các dịch vụ TV có độ phân giải cao tương tác và cá nhân hoá sẽ đòi hỏi phải biến đổi mạng sang Full Service Broadband. Việc nâng cấp một mạng được thiết kế để hỗ trợ Internet cơ bản hoặc các dịch vụ thoại lên một mạng Full Service Broadband chất lượng cao để có thể chứa một sản phẩm TV hội tụ dựa trên IMS đòi hỏi một phương pháp tổng thể. Một số nhà khai thác ở Bắc Mỹ mới đây đã đầu tư cấp tập để xác lập vai trò lãnh đạo thị trường, nhảy một bước từ các mạng được thiết kế để lướt Internet sang các mạng truy nhập hoàn toàn sợi quang để có thể phân phát HDTV đa luồng tới các thuê bao của họ. Tuy nhiên, với kiến trúc Full Servics Broadband, việc nâng cấp và mở rộng mạng cũng có thể được thực hiện theo kiểu từng bước một.
Tầm nhìn Mạng – từ IPTV Cơ bản sang TV cá nhân
Nhiều nhà khai thác mạng cố định đã có cơ sở hạ tầng cần thiết để cung cấp các dịch vụ ‘tay ba” cơ bản (điện thoại gói, Internet và TV). Tuy nhiên, nếu truy nhập DSL (Đường dây Thuê bao Số) được sử dụng thì các mạng của họ cần được nâng cấp sang một công nghệ truy nhập tiên tiến hơn, chẳng hạn như ADSL2+, nhằm cho phép các dịch vụ tay ba chất lượng cao (Hình 3).
Hình 3. Hội tụ sự phát triển TV di động và IPTV theo hướng trải nghiệm TV cá nhân
Với số lượng các thuê bao IPTV cơ bản càng ngày càng lớn và thu nhập từ IPTV càng ngày càng tăng thì cần phải tránh tắc nghẽn mạng. Một bước đi mang tính logic mà nhà khai thác IPTV cần theo là nâng cấp Bộ Dịch vụ Truy nhập Đầu xa Băng rộng BRASS với các bộ định tuyến biên đa dịch vụ được thiết kể để phân phát IPTV. Để tránh các nút cổ chai, Ethernet Gigabit và ghép kênh theo bước sóng ngày càng được sử dụng nhiều trong mạng chuyển tải thành phố lớn.
Khi dung lượng mạng được cải thiện, người dùng sẽ tin tưởng ở chất lượng gia tăng và các chức năng bổ trợ từ các dịch vụ TV mới. Bằng việc đầu tư vào một mạng truy nhập gia đình băng thông rất rộng, có thể cung cấp HDTV đa luồng. Khi đó, các thuê bao sẽ có thể xem đồng thời một số luồng HDTV hoặc ghi lại một luồng trong khi vẫn xem một luồng khác. Để cung cấp cách hưởng thụ truyền hình như vậy, các nhà khai thác nên cân nhắc đầu tư vào các mạng truy nhập hoàn toàn sợi quang.
Việc đưa IMS vào sử dụng trong mạng là điều kiện tiên quyết để cho phép phân phát một dịch vụ TV thực sự hội tụ. IMS sẽ làm đơn giản hoá việc tạo ra các sản phẩm TV tương tác và cá nhân hoá. Với các bộ dịch vụ IMS tiêu chuẩn, các nhà khai thác có thể cung cấp các dịch vụ hỗn hợp mới và nhanh chóng khai trương chúng mà không tốn kém.
Tầm nhìn mạng – từ TV di động sang TV cá nhân
Với các ứng dụng dành riêng cho khách hàng TV di động, người dùng có thể được cung cấp tính cá nhân hoá và tính tương tác tăng cường. Để phân phát một dịch vụ TV di động có điều khiển chất lượng và QoS tốt hơn, các nhà khai thác di động nên đầu tư vào vùng phủ sóng HSPA (High Speed Packet Access) và vào QoS do mạng điều khiển. Tuy nhiên, với một nền tảng thuê bao phát triển, không chóng thì chầy, các nhà khai thác vẫn cần phải kết hợp TV di động phát đơn phương của họ với một công nghệ phát quảng bá, chẳng hạn như dịch vụ MBMS (Multi-media Broadcast Multicast Service) (Hình 3).
MBMS cho phép một số lượng không giới hạn người dùng xem cùng một nội dung được phát quảng bá. Tuy nhiên, không giống như TV phát quảng bá thông thường, MBMS cung cấp khả năng chuyển mạch tự động giữa phát đơn phương và phát quảng bá, do vậy, cho phép phân phát các dịch vụ TV di động một cách hiệu quả nhất có thể có. Việc kết hợp các công nghệ phát đơn phương và phát quảng bá sẽ tối ưu hoá việc tận dụng dung lượng mạng nhằm thoả mãn các yêu cầu của khách hàng đầu cuối.
Bằng việc bổ sung IMS, một nhà khai thác có thể tích hợp các dịch vụ TV di động của mình với các sản phẩm IPTV để cung cấp một dịch vụ TV thực sự hội tụ.
Tầm nhìn lớp dịch vụ – phát triển sang phần mềm trung gian IPTV dựa trên IMS
Phần trung gian TV thường được phân ra thành hai phần: phần đằng sau (back end) và phần đằng trước (front end). Phần đằng sau được lắp đặt trong mạng dịch vụ và có nhiệm vụ điều hành chương trình điện tử, sắp xếp dịch vụ và thuê bao, và đôi khi cả tính cước (ngoại trừ trường hợp tính cước được kết hợp trong một hệ thống tính cước cũ) cũng như các dịch vụ gia tăng giá trị khác, chẳng hạn như video-theo-yêu cầu. Phần đằng trước được lắp đặt trên thiết bị khách hàng (STB) ở trong nhà và có nhiệm vụ quản lí giao diện người dùng, cũng như các chức năng khách hàng khác như bảo vệ nội dung chẳng hạn.
Hai đặc trưng chính của một giải pháp phần trung gian TV truyền thống là: được xây dựng theo kiểu thẳng đứng (được làm theo ý khách hàng thích hợp với một bộ thiết bị phần cứng cụ thể và thường ứng với mỗi khách hàng cụ thể), và được thiết kế hơi có chủ ý nhằm vào ứng dụng TV truyền thống. Hiện nay, các giải pháp như vậy đang được các nhà khai thác vệ tinh và truyền hình cáp cũng như những người sớm chấp nhận IPTV triển khai rộng rãi.
Với việc đưa TV vào sử dụng trên các mạng băng rộng dựa trên IP đã xuất hiện các khả năng mới. Tuy nhiên, hầu hết các cuộc triển khai IPTV đầu tiên đã bổ sung rất ít các chức năng cho ứng dụng TV. Từ sau đó, video theo yêu cầu thực sự và các hệ thống bảo vệ nội dung dựa trên phần mềm linh hoạt hơn đã được cộng thêm vào các giải pháp này, nhưng phần trung gian thường vẫn nằm trên đỉnh điểm trong kiến trúc giải pháp.
Việc phát triển các ứng dụng phụ để thêm vào với sản phẩm dịch vụ IPTV do vậy đã rất tốn kém, nếu không muốn nói là không khả dĩ chút nào. Đối với nhiều nhà cung ứng, việc hỗ trợ thêm các cấu kiện khác nhau (thí dụ như các STB và các máy chủ video) là một quá trình phức tạp, và các bên thứ ba không thể tạo ra các ứng dụng gia tăng nếu không có sự đổi mới căn bản mạng IPTV của nhà khai thác. IPTV đã thiếu một giải pháp tổng thể cho việc tiêu chuẩn hóa. Tất cả các kịch bản sử dụng có liên quan đến sự tương tác với các hệ thống khác thuộc nhà khai thác đều yêu cầu một sự cài đặt riêng biệt được tích hợp với một giải pháp IPTV song hành.
Hơn nữa, sự cài đặt này thường không thể sử dụng lại được cho các trường hợp khác. Thí dụ, một tính năng thông dụng của IPTV là hiển thị tin nhắn chi tiết trên màn hình khi cuộc điện thoại gọi đến cho thuê bao được phát hiện. Tính năng này được cài đặt theo vô số cách khác nhau, phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng nhà khai thác đang có. Thế nhưng, khi mà không có sự tiêu chuẩn hóa trong lĩnh vực này – do vậy, không có một “cách thức đúng đắn” để cài đặt tính năng này, thì chi phí để tạo ra và duy trì dịch vụ này sẽ rất cao.
Trong một bối cảnh IMS, việc cài đặt thông báo cuộc gọi trên màn hình là rất đơn giản với sự trợ giúp của bộ dịch vụ cho phép IMS. Do sự cài đặt này hoàn toàn độc lập với nhà cung ứng, cho nên mọi chi phí (tích hợp hệ thống và thích ứng khách hàng) được duy trì ở mức tối thiểu.
Thí dụ này có thể được khái quát hoá cho hầu hết các trường hợp sử dụng hội tụ, trong đó TV và truyền thông được kết hợp hài hoà. Chẳng hạn, IMS cung cấp một phương pháp tiêu chuẩn để cho phép người dùng lập chương trình ghi video cá nhân từ xa trên một thiết bị di động của mình. Trường hợp này cũng như các trường hợp sử dụng khác đã được xác định rõ trong Diễn đàn IPTV Mở nhằm bảo đảm rằng nhà cung ứng phần trung IPTV có thể độc lập với nhà cung ứng lõi IMS.
Việc cài đặt phần mềm trung gian IPTV tuân theo kiến trúc của Diễn đàn IPTV Mở cho phép nhà khai thác coi IPTV như một dịch vụ trong số các dịch vụ khác. Khi phần trung gian TV dựa trên IMS hiện hữu trong một mạng không phụ thuộc truy nhập, người dùng sẽ có thể truy nhập các chương trình đặc biệt trên một máy thu hình, một máy tính cá nhân, hay một thiết bị di động theo một cách thức liền mạch. Điều này đòi hỏi các thiết bị khách hàng phải được thích ứng với một tiêu chuẩn chung để phù hợp với phần trung, chứ không phải phần trung được điều chỉnh đặc biệt để thích ứng với một thiết bị riêng của các đầu cuối người dùng.
Kết luận
Vẫn chưa có sự chiếm lĩnh rộng rãi các dịch vụ IPTV, một phần là do ngành công nghiệp IPTV chưa có một tiêu chuẩn chung của giải pháp IPTV. Do vậy, cả các nhà khai thác, cả người dùng đã bị chốt chặt vào các giải pháp độc quyền. Tuy nhiên, tiêu chuẩn sắp ra đời của Diễn đàn IPTV Mở sẽ giải quyết vấn đề này. Với một giải pháp TV dựa trên IMS được tiêu chuẩn hoá mở được chấp nhận bởi tất cả các đối tác trong cộng đồng IPTV bao gồm các nhà khai thác, các nhà sản xuất máy cầm tay và các nhà sản xuất thiết bị điện tử gia dụng. Tính tương tác giữa các nhà khai thác mà IMS cho phép còn cung cấp cho các nhà khai thác cơ hội hướng tới một thị trường người dùng thực sự đại chúng bằng các dịch vụ của họ. TV dựa trên IMS không những là một giải pháp IPTV có thể mở rộng quy mô và có hiệu quả kinh tế mà nó còn cung cấp nền móng cho sự phát triển TV trong tương lai.
Việt Thanh
Tài liệu tham khảo
[1]. Ericsson, White Paper, Personalized and interactive TV enabled by IMS
[2]. www.openiptvforum.org
[3]. www.dlna.org
