Nguyễn Thị Thanh Thủy

Cấu trúc tính cước trong IMS được mô tả trong chuẩn đặc tả tính cước 3GPP TS 32.200 [3] cho phiên bản 5 và 3GPP TS 32.240 [4] cho phiên bản 6 với hai mô hình tính cước: tính cước online và offline. Tính cước offline được áp dụng cho người dùng trả tiền theo chu kỳ cho các dịch vụ, tính cước online hay còn gọi là tính cước dựa trên thẻ được áp dụng để tính cước cho những dịch vụ trả trước. Cả hai mô hình tính cước online và offline có khả năng kết hợp trong cùng một phiên liên lạc.

Cấu trúc tính cước online

Chức năng phục vụ điều khiển phiên/cuộc gọi (S-CSCF - Serving – Call/Session Control Function ), máy chủ cung cấp ứng dụng (AS - Application Server) và chức năng phân phối nguồn media (MRFC - Media Resource Function) là những thực thể IMS tham gia thực hiện tính cước online. AS và MRFC sử dụng giao diện Ro, trong khi S-CSCF sử dụng giao diện điều khiển dịch vụ IMS (ISC - IMS Service Control) để liên lạc với hệ thống tính cước online (OCS – Online Charging System) (Hình 1) [2].

Hình 1: Hệ thống tính cước online

Phân loại chức năng tính cước online

Chức năng tính cước sự kiện (ECF – Event Charging Function)

Khi thiết bị người dùng yêu cầu phục vụ một ứng dụng nào đó tới AS hoặc MRFC, AS hoặc MRFC liên lạc với chức năng tính cước sự kiện thông qua điểm giao diện Ro trước khi phân phát dịch vụ tới người dùng. ECF phục vụ hai loại hình tính cước online: tính cước sự kiện tức thì (IEC – Immediate Event Charging) và tính cước sự kiện với đơn vị đặt trước/dự trữ (ECUR – Event Charging with Unit Reservation ).

Khi chức năng tính cước sự kiện tức thì được thực hiện, ECF trừ đi một số đơn vị tín dụng từ tài khoản của người dùng, sau đó cho phép MRFC hoặc AS cung cấp dịch vụ cho người dùng. Trong chức năng tính cước tức thì, ECF sử dụng chức năng tính tỉ lệ để đưa ra mức phí thích hợp cho một sự kiện. Sau khi biết được mức phí và giá, ECF trừ số lượng tiền phù hợp từ tài khoản người dùng và cấp những bản tin yêu cầu tính cước (ACR- Accounting – Request ) từ AS hoặc MRFC. Khi sử dụng mô hình tính cước này AS hoặc MRFC biết có thể cấp phát những dịch vụ được yêu cầu tới bao nhiêu người dùng.

Khi ECUR được thực hiện, trong trường hợp nếu giá không được đưa vào bản tin yêu cầu tính cước ACR, ECF sử dụng chức năng tính tỉ lệ xác định giá của dịch vụ được thiết kế theo thông tin riêng của từng dịch vụ. Sau đó ECF dành trước một số lượng đơn vị phù hợp từ tài khoản người dùng và cho phép AS hoặc MRFC cung cấp dịch vụ cho người dùng. Số lượng tài nguyên có thể là thời gian hoặc mức độ dữ liệu cho phép. Khi tài nguyên được cấp tới người dùng vừa được sử dụng hoặc dịch vụ vừa được phân phát thành công hoặc kết thúc, AS hoặc MRFC thông báo cho ECF số lượng tài nguyên được sử dụng. Cuối cùng, ECF trừ đi số lượng được dùng từ tài khoản người dùng. Mô hình này phù hợp khi AS hoặc MRFC không thể xác định trước dịch vụ nào được phục vụ hoặc khi nào số lượng tài nguyên được yêu cầu .

Chức năng tính cước phiên (SCF - Session Charging Function)

Chức năng tính cước phiên (SCF - Session Charging Function) được sử dụng thực hiện tính cước dựa trên nguồn phiên được sử dụng, dựa trên những yêu cầu nhận từ S-CSCF qua điểm giao diện ISC. SCF có thể điều khiển sự thiết lập phiên bằng cách cho phép hoặc từ chối những yêu cầu thiết lập phiên sau khi kiểm tra tài khoản người dùng. Thêm vào đó, SCF có thể kết thúc phiên đang tồn tại khi tài khoản người dùng trống. SCF hỗ trợ tính cước sự kiện với đơn vị đặt trước/ dự trữ .

Chức năng tính cước kênh mang (BCF – Bearer Charging Function)

Điểm hỗ trợ cung cấp dịch vụ GPRS (SGSN - Serving GPRS Support Node) sử dụng thành phần ứng dụng tùy chọn đối với mạng di động logic cao cấp ( Customised Applications for Mobile Network Enhanced Logic (CAMEL) Application Part – CAP) – điểm giao diện cơ bản cho phép cung cấp yêu cầu cho kênh mang từ chức năng tính cước kênh mang. BCF điều khiển các kênh mang thường dùng. BCF tương tác với chức năng tính tỉ lệ và tài khoản người dùng. Trong phiên bản 6 những chức năng của BCF cần được mở rộng để bao gồm cả miền mạng LAN không dây (WLAN - Wireless Local Area Network) và luồng IP dựa trên những yêu cầu tính cước từ điểm hỗ trợ chuyển tiếp GPRS (GGSN – Gateway GPRS Support Node).

Chức năng liên kết tính cước  (CFC – Correlation Charging Function)

Có thể thấy trên hình 1, có nhiều tài nguyên có thể tính cước trên từng phiên IMS. Nếu nhà khai thác muốn liên kết thông tin đến từ nhiều tài nguyên khác nhau (ECF, SCF và BCF) thì cần đảm bảo duy nhất từng định danh tính cước (ICID – IMS Charging Identity) được gán cho từng sự kiện tính cước. Chức năng liên kết là thực thể mà liên kết những bản ghi chi tiết cuộc gọi/phiên (CDR – Call Detail Record ) khác nhau, dựa trên những định danh tính cước. Bảng 1 chỉ ra những định danh nào được dùng và làm thế nào thông tin này được phân tán trong mạng.

Bảng 1: Bảng tham khảo những thông điệp tính cước online [1]

Điểm giao diện Ro

AS và MRFC sử dụng bản tin ACR và ACA dựa trên giao thức Diameter đề gửi thông tin tính cước online thông qua giao diện Ro tới ECF khi tính cước online. Cả hai mô hình tính cước online và offline đều có những thông điệp và giao thức giống nhau, chính vì thế AS và MRFC phải phân biệt cái nào dành cho tính cước online hoặc tính cước offlline. Quyết định này có thể dựa trên thông tin được cung cấp bởi nhà khai thác hoặc thông tin nhận được trong báo hiệu SIP (địa chỉ CCF hoặc ECF). Cấu trúc cho phép sử dụng cả hai mô hình tính cước online hoặc offline cùng lúc [5].

Khi AS hoặc MRFC sử dụng tính cước sự kiện lập tức, bản tin ACR được dùng để báo thông tin tính cước tới ECF. Trái lại, khi tính cước sự kiện với đơn vị đặt trước/dự trữ thì bản tin ACR bắt đầu, dừng và tạm thời được dùng cho tính toán dữ liệu có liên quan đến những phiên liên lạc SIP thành công. Danh sách các bản tin tính cước online qua giao diện Ro (Bảng 1).

Kết luận

Việc triển khai IMS sẽ có nhiều con đường và có nhiều giải pháp cụ thể tùy thuộc vào các hãng cung cấp do đó khi lựa chọn giải pháp phải rà soát các chức năng tránh thiếu, trùng lặp hoặc không theo tiêu chuẩn.

Cần phải cân nhắc việc xác định cơ chế tính cước online và offline để giảm được chi phí xây dựng hệ thống tính cước khi tận dụng được các thực thể cung cấp chức năng giữa hai cơ chế này.

Khuôn dạng CDR dùng trong hệ thống hiện tại có thể được bổ sung các trường tính cước để sang khuôn dạng CDR trong hệ thống IMS mới, như vậy có thể tận dụng hoặc nâng cấp các phần mềm quản lý, thống kê từ hệ thống tính cước cũ.

Tài liệu tham khảo

[1] Miikka Poikselka, Georg Mayer, Hisham Khartabil, Aki Niemi, The IMS – IP Multimedia Concepts and Services in the Mobile Domain, NXB JOHN WILEY and SONS, năm 2006.

[2] GONZALO CAMARILLO – MIGUEL A.GARCIA – MARTIN, The 3G IP multimedia subsystem – the third edition”, NXB JOHN WILEY and SONS, năm 2008

[3] 3GPP. Telecommunication management; Charging management; Charging principles. TS 32.200, 3^rd Generation Partnership Project (3GPP) , March  2005.

[4] 3GPP. Telecommunication management; charging management; charging architecture and principles. TS 32.240, 3^rd Generation Partnership Project (3GPP) , June 2005.

[5] 3GPP. Telecommunication management; charging management; charging architecture and principles. TS 32.225, 3^rd Generation Partnership Project (3GPP) , May 2005.

Ý kiến của bạn Tên của bạn: Email: Tiêu đề: Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR